Het is Definitief Mislukt, de top van het Nederlandse bedrijfsleven (raden van Bestuur en van Commissarissen) bestaat volgend jaar niet uit minimaal 30% vrouwen. Dit wettelijk vastgelegde streefcijfer wordt bij lange na niet gehaald. Het Q-woord dreigt… moet er dan toch een quotum?

Wettelijk streven
Een wettelijk streefcijfer is natuurlijk een idioot gegeven. Wetten formaliseren onze normen om deze vervolgens te kunnen handhaven. Hoe handhaaf je een streven? Op ieder ander terrein blijkt hoe lachwekkend dit is: “We streven naar een maximumsnelheid, daar houden automobilisten zich dan vast vanzelf wel aan”.

Pro of contra quota
Is een quotum het antwoord? Het woord roept veel negatieve reacties op. Over excuus-Truzen en niet de juiste-persoon-op-de-juiste plek. Hoogleraar Mijntje Lückerath, die de Dutch Female Board Index maakte, is tegen omdat ze principieel tegen overheidsingrijpen in het private domein is. Wonderlijk, want ook bedrijven moeten zich aan een flink aantal wetten houden. Milieunormen, arbo, allemaal normen van de overheid. Waarom dan niet een quotum?
De vraag die hierachter ligt, is of het in het algemeen belang is dat er meer vrouwen aan de top meedraaien. Het algemeen belang behartigen, daar gaat de overheid tenslotte over. Deze vraag stellen, lijkt mij meteen hem beantwoorden. Natuurlijk. Diversiteit bevordert kwaliteit, blijkt regelmatig uit onderzoek. En door de vergrijzing zijn er echt meer mensen nodig, hoe grimmig de arbeidsmarkt er ook op dit moment uitziet.

Quota als wondermiddel?
In deze blogs staat vaak de vraag centraal of vrouwen wel willen. Of dat het glazen plafond te hardnekkig is. Niet alle vrouwen willen naar de top. Geldt ook voor mannen. En het glazen plafond bestaat: onbewuste selectieprocessen in monoculturen. Die 30% is niet voor niets, als een groep met 30% ergens vertegenwoordigd is, is het normaal dat ze er zijn.
Om die onbewuste patronen te doorbreken, is een quotum hard nodig. Een harde, handhaafbare afspraak. En geen boterzacht streefcijfer. Want het vervelende van onbewuste patronen is juist dat: ze zijn onbewust. Naast het quotum is bewustwording bij de beslissers daarom net zo belangrijk. En wat ook nodig is: talentscouting, mentorschappen en opleiding van ambitieuze vrouwen. Want ook zij hebben onbewuste patronen, waardoor ze zichzelf belemmeren bij het bereiken van de top. Marja Wagenaar schrijft het in haar net verschenen Leiderschapsboek voor vrouwen: wees niet langer het braafste meisje van de klas. Zorg net zo goed voor jezelf en je carrière als voor je werkgever.